X
تبلیغات
PADINA - (مرگ طبيعي سلول)

PADINA

00

(مرگ طبيعي سلول)

                                                    آپوپتوزیس   

                                      (مرگ طبيعي سلول)

آپوپتوزیس

لغت آپوپتوزیس ریشه یونانی دارد و به معنای ریزش برگ درختان در فصل زمستان است.اما دراصطلاح بیولوژی به معنای مرگ برنامه ریزی شده ی سلولی  یامرگ یک سلول به نفع سلولهای دیگر است.

شاید بهتر باشد که از واژه ی برنامه ریزی شده استفاده نکنیم چون ممکن است در اثر تاثیر دارو هم بوجود آید مثل:رادیکالهای آزاد ،اکسیداسیون.

تاریخچه آپوپتوزیس:

این کار برای اولین بار در 1972توسط شخصی به نام (جان کر)وهمکارانش انجام گرفت وبعد از آن افراد دیگری نیز به این مقوله پرداخته اند به طوری که 2%تحقیقات بیولوژی به آپوپتوزیس اختصاص دارد.

مشخصات سلول تحت تاثیرمرگ .

سلول آپوپتوز چیست؟

ابتدا ژنوم یاDNAمتراکم شده و غشای سلول از بین میرود و محتویات سلولی به شکل اجسامی در می آیند که اجسام آپوپتوزی گفته می شود. اتفاقی که می افتد این است که سلولهای بیگانه خوار،اجسام آپوپتوزی  را بلعیده و ازبین می برند،بنابراین آنزیمها و مواد سلولی در محیط سلول پخش نشده و از ایجاد التهاب جلوگیری می شود.زیرا خود التهاب  در مباحث  ایمونولوژی بسیار حائز اهمیت است.

اثرات تکاملی آپوپتوزیس در جانداران چگونه است؟

مراحل تکاملی آپوپتوزیس بسیار مهم است،به طوری که موجب تغییرات مثبتی می شود.

برای مثال،بین انگشتان دست انسان در دوران جنینی پرده ای وجود دارد از بین رفتن این پرده با این پدیده انجام می پذیرد.همچنین در تکامل مغز و ارگانهای تولید مثلی نقش بسیارمهمی ایفا می کند.

تفاوت آپوپتوزیس ومرگ بوسیله نکروز چیست؟

در نکروز،یک سلول در اثر عاملی بیماریزا از بین میرود و محتویات انزیمها در محیط پخش می شود و ایجاد التهاب می کند.ولی آپوپتوز ایجاد التهاب نمی کند  بنابراین آپوپتوزمرگ طبیعی سلول ،ولی نکروزمرگ در اثر عوامل بیماریزا است.

چه ارتباطی بین آپوپتوزیس و وبیماری وجود دارد؟

هر چیز در بدن باید به صورت متوازن باشد افزایش آپوپتوزیس در انسان می تواند باعث بیماریهایی مثل:آلزایمر؛پارکینسون،ایدز و سکته قلبی شود،.همچنین کاهش آپوپتوز منجر به سرطان،بیماری خود ایمنی وعفونتهای ویروسی می گردد.

آپوپتوز در ایجاد سرطان وسکته قلبی چه نقشی می تواند داشته باشد؟

در ایجاد سرطان دو عامل دخالت دارند:

1.سلولها بیش اندازه تقسیم شوند

2.سلولها کمتر از حد لازم دچار آپوپتوز شوند.

هر سلول بسته به نوع آن مدت زمان خاصی برای تقسیم لازم دارد و در چرخه سلولی به دو عدد تقسیم میشود این تقسیم باید در حد متعادل خودش باشد و اگر بیش از حد صورت گیرد باعث تومور و سرطان می شود.برای روشن تر شدن مطلب می توان جمعیتی را مثال زد که در یک جا زندگی می کنند اگر بین میزان مرگ ومیر و تولد توازنی ایجاد نشود و نسبت معینی بر قرار نشود مشکلات خاصی پیش خواهد امد .

زیاد تقسیم شدن در سطح مولکولی نیزباعث سرطان و تومور می شود.

در نتیجه سرطان نیز با کاهش آپوپتوزیس مرتبط است.

درموردافزایش آپوپتوزیس در سطح مولکولی هم متاسفانه از عوامل مهم افزایش سکته قلبی است.

مکانیسم آن به صورتی است که یک سری سلولهای قلبی به نام میوسیت ها که تمایزنهایی را طی نموده اند ظرفیت کمی برای تقسیم شدن دارند واگر در میوسیت ها مرگ سلولی زیاد اتفاق بیوفتد.چون قابلیت تقسیم کمی دارند.قلب دچار سکته وبیماریهای حاد ومزمن می شود.

بنابر این جلوگیری از مرگ میوسیتهادر پیشگیری از سکته قلبی نقش عمده ای دارد.

رابطه آپوپتوزیس وپیری

پیری عوامل مختلفی دارد.وقتی سلول های بدن پیر می شوند.عملکرد خود را از دست میدهندوآنزیم ها به موقع ترشح نشده وهمه سلولها دچار اختلال می شوند.نظریه های مختلفی در مورد پیری وجود دارد.مورد بحث ما تجمع رادیکالهای آزاد واثر ان در سلولهاست.خود رادیکالهای ازاد اثرات سمی مختلفی می توانند داشته باشند.

از طرفی اثرات ناگوار بر جا میگذارند با کم کردن رادیکالهای آزاد می توان سن سلول ها را افزایش داد و از پیری جلوگیری نمود.در واقع،ارتباط این مساله با آپوپتوزیس این است که ازآپوپتوزیس جلوگیری وسن سلول افزایش  پیدا می کند.

تنظیم کننده های سلولی مختلفی به شکلهای مستقیم وغیر مستقیم باعث پیری می شوند و محیط بر انها اثر می گذارد،مثلافعالیت زیاد در افزایش عمر اثر گذار است و افرادی که دور ازعوامل منفی است و مواد سالمتری مصرف می کنند،عمر بیشتری دارند.

پرتوهای ماورای بنفش وUVچه تاثیری در مرگ سلولی دارند؟

اشعه ها دو دسته هستند:اشعه های یونیزه کننده و غیر یونیزه کننده.

غیر یونیزه کننده مثل UV یا ماورای بنفش که یکی از دلایل استفاده از کرمهای زد آفتاب هم  جلوگیری از مرگ نا بهنگام سلولی است.

  و پرتوها ی یونیزه کننده مانندXوگاماکه ایجاد رادیکالهای آزاد می کنند.

دو روش برای اینکه تحت تاثیر رادیکالهای  ازاد  قرار نگیریم،وجود دارد:

یکی اینکه سعی کنیم در معرض این اشعه ها نباشیم ودیگری اینکه با استفاده از مواد غذایی،اثر رادیکالهای ازاد را خنثی کنیم. به این نوع مواد غذایی آنتی اکسیدان می گوییم.که در میوه ها و فیبرها وجود دارد.

میوه هایی مانند گوجه فرنگی و هویچ سرشار از آنتی اکسیدان هستند.

 

 

سامان بهرامی

                                      علوم سلولي مولكولي

                         1388

 

+ نوشته شده در  ساعت   توسط Rain Drops  |